BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Nehir BALCI, Mehmet AKSARAYLI, Gözde Türköz BAKIRCI, Pınar TUNCEL
TIBBİ LABORATUVARLARDA AKREDİTASYON VE KALİTE YÖNETİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN MODELLENMESİ
 
Tıbbi laboratuvarlar sağlık kuruluşları içinde verdikleri hizmet açısından önem taşımaktadırlar. Tıbbi laboratuvarlar için de akreditasyon konusu oldukça önem taşımaktadır. Bu çalışma, kalite yönetiminin, akreditasyon ve akreditasyon sürecinde kalite kazanımları üzerindeki ilişkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Akreditasyonun sağlık kuruluşlarındaki etkisini inceleyen birkaç anket aracı bulunmaktadır. Kullanılan anket formu El-Jardali ve arkadaşlarının (2008) hemşirelerin akreditasyonun hizmet kalitesi üzerindeki etkisine ilişkin algılarını araştırdığı, çalışmalarından alınarak geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, tıbbi laboratuvarlarda akreditasyon çalışmalarında kalite yönetiminin öneminin ortaya konmasıdır. Çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Hastanesi Merkez Laboratuvarı'nda bulunan çalışanlar üzerinde uygulanmıştır. Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Hastanesi Merkez Laboratuvarı, 2012 yılında ISO 15189'a göre Türkiye Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edilmiştir ve Türkiye'de ilk akredite devlet üniversitesi hastanesi tıp laboratuvarıdır. Anket 7 adet demografik öğe ve 50 adet akreditasyon ve kalite öğesinden oluşmaktadır. Doğrulayıcı faktör analizine göre, beş faktör üretilmiştir; bunlar varyansın %75,35'ini oluşturmaktadırlar. Bu faktörler : (1) kalite yönetimi, (2) akreditasyonun faydaları, (3) personelin akreditasyona katılımı, (4) kalite sonuçları ve (5) insan kaynakları kullanımı olarak isimlendirilmişlerdir. Akreditasyonun Yararları (Yararları) arasındaki ilişki YEM ile modellenmiştir. Çalışanların akreditasyona katılımı ve insan kaynakları kullanımındaki bir birimlik artış kalite yönetiminde sırasıyla Y_(qualman-astainvo)=0.45 (p<0.001) ve Y_(qualman-hreweec)=0.40 (p<0.001) birimlik bir artışa neden olmaktadır. Çalışanların akreditasyona katılımı ve insan kaynakları kullanımı arasında direk bir ilişki bulunamamıştır. Ayrıca, akreditasyona çalışan katılımında bir birimlik artış kalite sonuçları ve akreditasyonun faylarına sırasıyla Y_(qualres-astainvo)=0.33 (p<0.001), Y_(benefits-astainvo)= 0.38 (p<0.001) birimlik artışa neden olmaktadır. Diğer yandan insan kaynakları kullanımındaki bir birimlik artış kalite sonuçlarına ve akreditasyonun faylarında sırasıyla Y_(qualres-hreweec)=-0.10 (p<0.001), Y_(benefits-hreweec)=-0.12 (p<0.001) birimlik azalışa neden olmaktadır. Kalite sonuçları ve insan kaynakları kullanımı arasındaki negatif ilişki, insan kaynakları kullanımının bir aracı değişken vasıtasıyla kalite sonuçlarını etkileyebileceği olasılığını doğurmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre, kalite yönetimindeki bir birimlik artış akreditasyonun faydaları ve kalite sonuçlarına sırasıyla Y_(benefits-qualman)=0.64 (p<0.001), Y_(qualres-qualman)=0.61 (p<0.001) birimlik artışa neden olmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Akreditasyon, Kalite Yönetimi, Medikal Laboratuvarlar, Yapısal Eşitlik Modellemesi,



 


Keywords: